Terug naar het nieuws overzicht »

Reflectie op doctoraat honoris causa KULeuven 2014: Sir Michael Marmot, University College Londen

Verschenen op dinsdag 11 februari 2014, door ACHG, Jan Heyrman

Sir Michael Marmot University College Londen, doctor honoris causa aan de KULeuven 2014: thema: durven dromen: we hebben de inzichten verworven hoe armoede op gezondheid inwerkt, we hebben in onze welvaartstaat eigenlijk de financiële middelen om iedereen uit de armoede te houden, maar we mankeren dikwijls nog het hart om te doen wat we moeten doen

Het werk van Sir Michael Marmot werd toegelicht door professor Bert Aertgeerts. Ongelijkheid (in-equity) op het vlak van de consequenties voor gezondheid en gezondheidszorg is de rode draad in zijn onderzoek en beleidsadviezen. In België is er bijvoorbeeld een spanning in levensverwachting van 18 jaar tussen de armste en de rijkste groep in de samenleving. In Glasgow Scotland is dit zelfs 28 jaar: de armste groep heeft een levensverwachting van 45 jaar! De ongelijkheid, en het impact op gezondheid is een gradiënt, het is niet dichotoom: hoe meer minder rijkdom en meer armoede, hoe meer impact op gezondheid. De oorzaak is niet langer slechte voeding of gebrek aan behuizing, zoals het waarschijnlijk in India nog wel is( zie andere doctores). De cruciale factor is het psychologisch gevoel van impact om zijn levensverwachtingen en persoonlijke doelen te realiseren. (uit onderzoek op 18.000 Britse ambtenaren, gevolgd over 10 jaar. Hij kon hier met succes verbanden leggen tussen sociale, psycho-biologische en biologische verklaringsmodellen)

(als sociologisch denkend epidemioloog benoemd Marmot hier volgens mij via een sociale cluster, iets gelijkaardig als Antonowsky, psycholoog van Beersheva, benoemde als “sence of coherence”, namelijk de overtuiging van een persoon gezond kan blijven afhankelijk van zijn overtuiging dat wat het leven brengt begrijpbaar, manipuleerbaar en zinvol is.Zouden die beiden elkaar kennen?)

In zijn inspirerende dankwoord gaf professor Marmot aan dat het probleem vaak niet zozeer ligt bij een gebrek aan kennis of middelen: die zijn er, vaak toch. Waar het wel aan ontbreekt, is de wil in ons hart: zijn we er wel voldoende van overtuigd dat we verandering willen? Dat we voldoende moed hebben om de ongelijkheid op gezondheidsvlak de wereld uit te helpen? Sir Michael maakte een allusie op I have a dream van Martin Luther King.”Ik krijg nog kippenvel als ik dit hoor ‘I have a dream that one day black and white, poor and rich will sit on the same table… Wat zou de overtuigingskracht geweest zijn moest hij gezegd heb ‘ik heb een 18 punten programma klaargemaakt…” De tragedie, zo stelde hij, is niet zozeer dat we falen bij het uitvoeren van onze droom. De echte ramp is failing to dream. Hij nodigde de universiteit uit om samen te durven dromen van een betere wereld, en de stappen uit te denken om die te bereiken. “We not only need reflective practitioners, we need a reflective society”.